Κύκλος
του Χρόνου
- Kαλοκαίρι
Κάψαλα Κλήδονας
Την ημέρα του ’η Γιαννιού στις 24
Iουνίου, γίνονται τα Κάψαλα. Τα παιδιά ανάβουνε μικρές εστίες από
φωτιές στις γειτονιές, μέσα στις οποίες ρίχνουν και τα πρωτομαγιάτικα
στεφάνια και μετά αρχίζουν να πηδάνε πάνω απ΄αυτές.
Ο Kλήδονας ήταν το
έθιμο της επόμενης ημέρας και αποτελούσε ένα είδος λαϊκής μαντείας. Η
λέξη προέρχεται από το αρχαίο κληδών που σημαίνει οιωνός. Μπορεί
δηλαδή κάποιος να μαντέψει αυτό που θα συμβεί. Στη Λέσβο το έθιμο αυτό
είχε σκοπό να φανερώσει την τύχη των κοριτσιών όσον αφορά στην
αποκατάστασή τους.
Μια κοπέλα
αναλάμβανε να οργανώσει το έθιμο. Την ημέρα της γιορτής του ’η
Γιαννιού συγκέντρωνε προσωπικά αντικείμενα απ΄όλες τις κοπέλες της
γειτονιάς και τα έβαζε σε ένα πήλινο δοχείο με «αμίλητο νερό», που το
σκέπαζε με ένα κόκκινο μαντήλι και το άφηνε έξω στο ύπαιθρο, «στο
άστρο» όπως έλεγαν. Την επόμενη μέρα με τη δύση του ηλίου μαζεύονταν
όλες οι κοπέλες και ένα μικρό παιδί για να ανοίξουν τον κλήδονα.
Kαθένας από την παρέα ή και περαστικοί έλεγαν ένα δίστιχο και το παιδί
έβγαζε ένα αντικείμενο από το δοχείο. Πίστευαν ότι τα λόγια του
τραγουδιού αποτελούσαν χρησμό για εκείνη στην οποία ανήκε το
αντικείμενο. Τα δίστιχα ήταν σατιρικά και δηκτικά, επαινετικά και
κολακευτικά.
Δεκαπενταύγουστος
Η μέρα της Παναγίας
είναι μια μεγάλη γιορτή για τη Λέσβο. Κάθε νοικοκυρά ετοιμάζει
γιορτινό τραπέζι. Και όλο και κάποιο γλύκισμα θα υπάρχει στο σπίτι
λόγω της ημέρας. Την ημέρα της Παναγίας σε κάποιες περιοχές φτιάχνουν
ένα ψωμί, το λεγόμενο εφτάζυμο. Είναι ένα ιδιαίτερο ψωμί που είναι
ζυμωμένο με ζωμό ρεβυθιού και διάφορα μπαχαρικά. Ονομαζόταν εφτάζυμο
γιατί το ζύμωναν 7 φορές μέχρι να γίνει. Για μυρωδικά χρησιμοποιούσαν
βάγια και γλυκάνισο.
|